اخبار باغشهر بمتاریخ و تمدن شهر بم

ارگ قدیم بم توسط کدام پادشاه و در چه سلسله‌ای ساخته شد؟

ارگ باستانی بم از بناهای مهم تاریخ ایران و از محدود قلعه‌های مستحکم شهری تمدن جهان به شمار می‌رود که در هزاره‌های متوالی محل سکونت مردمان بوده است.

عکس/ مشخصات: یکی از سوالات مهم برای مردم بم و البته علاقه‌مندان به تاریخ ایران، در رابطه با چگونگی ساخت ارگ قدیم بم است. به‌راستی این بنای عظیم باستانی را چه کسی ساخته و قدمت این ارگ مربوط به کدام سلسله و دوره تاریخی است؟

ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس ارگ بم _ احمد پاپلی برواتی

به گزارش سایت باغشهر، ارگ قدیم بم یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی ایران و بزرگترین سازه خشت‌وگلی جهان است که در فهرست میراث یونسکو نیز به ثبت رسیده است.

ارگ قدیم؛ به مجموعه‌ای کامل از شهر باستانی بم گفته می‌شود که تمام اجزای تشکیل دهنده یک شهر را شامل می‌شده از جمله حاکم‌نشین، مردم‌نشین، بازار، مرکز فرماندهی نظامی، کاروانسرا، سربازخانه، اصطبل، محله‌های مسکونی فقیرنشین، اشرافی و… .
ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: ارگ تاریخی بم _ بهزاد فروهر
ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: ارگ بم _ نازنین خجسته بهزادی
ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: ارگ باستانی بم _ رضوان تیرگری
ارگ قدیم بم در طول حیات خود و در زمان حاکمان مختلف، شاهد تغییرات متناوب با دوره تاریخی وقت بوده و بخش‌های جدیدی به آن اضافه شده است. مساجد تاریخی در ارگ بم از جمله بناهایی هستند که پس از ورود اسلام به ایران، در این بنای عظیم احداث شده‌اند. بنابراین بخش‌های مختلف ارگ بم دارای تاریخ ساخت خاص خود هستند.
ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: دیوارهای بلند قلعه ارگ بم _ حجت مرتضی‌ پور
شهر باستانی بم (ارگ قدیم) نزدیک به ۲۰۰ هزار متر مربع مساحت دارد و با دیوارهایی به بلندی ۶ تا ۷ متر و طول ۱۸۱۵ متر احاطه شده و حدود ۶۷ برج در سطح آن وجود دارد. دور تا دور ارگ قدیم بم خندق‌هایی عمیق وجود داشته و از مردم این شهر باستانی در برابر یورش دشمنان محافظت می‌کرده است.

ارگ قدیم بم را چه کسی ساخته است؟

ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: قلعه ارگ‌ قدیم بم/ عکاس: نجمه علی آبادی

در متون تاریخی مختلف، پیدایش و ساخت ارگ قدیم بم را به بهمن پسر اسفندیار نسبت می‌دهند.

شاهنامه فردوسی نیز بهمن بن اسفندیار را همان اردشیر درازدست (ششمین شاهنشاه هخامنشیان) معرفی می‌کند.

محمدحسن خان‌مقدم مراغه‌ای ملقب به صنیع‌ الدوله (اعتمادالسلطنه) وزیر انطباعات (چاپ‌ونشر) و مترجم مخصوص دربار قاجار در کتاب در کتاب مرآت البُلدان (آینه‌ی شهرها) می‌نویسد:

بهمن بن اسفندیار (شاه هخامنشی) که او را اردشیر درازدست می‌نامیدند، به خونخواهی پدرش از استخر فارس به زابل لشکر کشیده و فرامرز پسر رستم از حرکت سپاه بهمن آگاه گشت و با لشکری به‌عزم جنگ بسوی لشکر بهمن‌بن‌اسفندیار شتافته و در محل کنونی بم با او تلاقی کرده، بهمن پیروز گشته و فرامرز را بدار آویخت. گویند بهمن از شرقِ محل زدوخورد “دار” تهیه کرده و در غرب آن، “دار” را استوار ساخته و فرامرز را در آنجا بدار آویخت. پس از هزاره‌ها این دو روستا در دو طرف شهر کنونی بم با نام‌های “دارستان” محل تهیه دار و “دارزین” محل به دار زدن فرامرز، شناخته می‌شوند. بهمن‌بن‌اسفندیار در محل جنگ به بنای برج و بارو می‌پردازد و جمعیتی را در آن سکنی داده (منظور ارگ بهمن است) و از این جهت آنجا را بم (مخفف بهمن) گفتند.
ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: بخشی از محوطه داخلی ارگ بم _ علی نجات‌بخش

همچنین محمدعلی علومی نویسنده، پژوهشگر و اسطوره‌شناس ایرانی که خود نیز متولد شهر بم است، روایتی مشابه با صنیع‌الدوله را نقل می‌کند:

در باورها و فرهنگ مردم «بم» است که «بهمن پور اسفندیار»، پس از اطلاع از درگذشت «رستم»، به «سیستان» و «زابل» هجوم برد. «زال» و« رودابه» را در قفس کرد و سپس در حدود «بم» کنونی، «فرامرز» پسر«رستم» را دستگیر کرده و از «دارستان» دار آورد، و در «دارزین» فرامرز را دار زد. (این نام‌ها ، نام دو آبادی در کنار شهر «بم» است و خیلی از ساکنان آن جاها، «فرامرز پور» نامیده می شوند. چون بر این باورند که از بازماندگان و نسل «فرامرز» هستند) از آن پس، «بهمن» جهت تسلط بر «سیستان»، دستور داد قلعه‌ای بنا نهند که به نام او (ارگ بهمن) و بعدها ارگ «بم» نامیده شد.
ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: داخل ارگ قدیم بم _ محمد فرامرزی
ارگ قدیم بم در یکم فروردین سال ۱۳۴۵ به ثبت ملی رسیده و در سال ۲۰۰۴ میلادی (۱۳۸۳ شمسی) نیز در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.
ارگ قدیم بم عکس و مشخصات اطلاعات تاریخی قدمت ارگ بم
عکس: ورودی قلعه ارگ قدیم بم _ محمد فرامرزپور

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه